Hebben ze gelijk?


Moslima’s willen verbod op paaseieren

22/08/2007 08:50

“Als wij om de neutraliteit van de dienstverlening te garanderen geen hoofddoek mogen dragen aan het loket, dan eisen we dat er geen kerstbomen staan in de stadsgebouwen en er geen paaseieren meer worden uitgedeeld.” Dat stelt Antwerps vakbondsvertegenwoordiger Badia Miri.

Ze doet haar uitspraken woensdag in de kranten Gazet van Antwerpen en Het Belang van Limburg. Miri is een van de zeven moslima’s die hun hoofddoeken moesten afzetten als ze aan het loket wensten te blijven werken.

Van de zeven personeelsleden van de stad Antwerpen die een hoofddoek droegen aan het loket, legden drie die af. Voor de anderen werd een andere functie gezocht. Niemand werd ontslagen. Toch is het verzet tegen de kledingvoorschriften, die in maart werden ingevoerd, nog steeds aanwezig.

Neutraliteit

De zeven moslima’s dringen nu aan op de “daadwerkelijke handhaving van de neutraliteit van de dienstverlening”. “Het Antwerpse stadsbestuur stelt dat de neutraliteit in het gedrang komt als personeelsleden een kruis of een hoofddoek dragen”, zegt Miri.

“Alleen ervaren wij dat enkel is opgetreden tegen de moslima’s. Als het stadsbestuur echt begaan is met de neutraliteit, dan mogen er geen kerstbomen of paaseieren meer komen op de werkvloer. Wij vragen een meldpunt voor alle overtredingen op de kledingvoorschriften”, aldus de vakbondsvrouw.

Bron: Knack

Dit artikel op de website van Knack trof me. Eigenlijk vind ik dat ze gelijk hebben. Of toch voor een belangrijk deel: de hele hoofddoeken-affaire is inderdaad hoe we het noemen: een strijd tegen moslim-profilering in onze maatschappelijke (en vooral publieke) context. Het gaat helemaal niet om een puur neutraliteitsprincipe. Het uitdelen van paaseieren vind ik nog het duidelijkste voorbeeld van dit pseudo-neutraal gegeven. Paaseieren zijn helemààl niet christelijk. Het is een gewoonte die stamt uit een veel oudere, intussen voor 99% verdwenen godsdienstigheid: het heidendom, zoals het vanuit de monotheïstische godsdiensten vaak smalend wordt genoemd.

Zijn onze dierbare en geachte tijdgenoten niet amper verder dan dat stadium van ‘heidendom’? Hoeveel mensen, die zichzelf christen noemen, lezen horoscoop, raadplegen waarzeggers, beoefenen een of andere vorm van bijgeloof? (soms zelfs met christelijke elementen, zoals het leggen van gezegende medailles onder drempels om het kwade buiten te houden) Ook paaseieren horen in die traditie. Ze zeggen eigenlijk niets over de Verrijzenis, over het Paasmysterie. Het is gewoon (hopelijk) lekkere chocolade in (min of meer) mooie verpakkingen.

Over kerstbomen zou ik een soortgelijke uiteenzetting kunnen doen. Ze verwijzen helemaal niet naar de geboorte van Jezus, van zijn komst in de wereld, van de menswording van God…

Maar beide zijn wél uitingen van een diepgewortelde religieuze traditie in onze cultuur.
Hoofddoeken dragen is niét iets typisch voor de islam. In de meeste oosterse christelijke gemeenschappen is het ook de gewoonte dat vrouwen hun hoofd bedekken, op zijn minst wanneer ze de kerk bezoeken. In zoveel tradities en maatschappijen is het normaal dat vrouwen een hoofddoek dragen.
De joodse traditie schrijft dan weer voor dat de mannen altijd iets op het hoofd dragen wanneer ze bidden. Meestal is dat concreet een hoed of de kippa (“keppeltje”).

Het valt me ook op dat het in Antwerpen om slechts zeven (7!) vrouwen ging, die hun hoofddoek droegen voordat de regeling inging en dat ongeveer de helft zich naar de nieuwe reglementen schikte. Niemand werd ontslagen. Dus als ik het goed begrijp gaat het om een soort uniform-kwestie: in een bepaalde functie hoort men zich op een bepaalde manier te kleden.
En dus gaat het niét om een neutraliteitskwestie: levensbeschouwelijke neutraliteit wordt niet verlangd. Oké, een kruisje mag dan misschien niet, maar wat doe je dan met mensen die kruis+anker+hartje hebben dragen? (een verwijzing naar de Christelijke theologale deugden van geloof, hoop en liefde) of de zo populaire anch (Egyptisch symbool, zoals een kruis maar dan bovenaan een lus, verwijzing naar eeuwig leven)? En wat doe je met al die mensen die een verwijzing naar hun sterrenbeeld dragen? Is dat dan neutraal?
Het is de gehuwden nog steeds toegestaan hun trouwring te dragen, vrouwen hun haar te laten groeien of op te steken; mensen met een baard of snor (m/v) moeten die niet afscheren wanneer ze aan het loket willen werken, zelfs al is die baard of snor een uiting van hun levensovertuiging.

Maar als het tóch om neutraliteit gaat: haal dan die kerstbomen maar uit het stadhuis (en meteen ook de “kerst”-verlichting!) en schaf de paaseieren af. Want die zijn inderdaad niet neutraal. Die zogenaamde neutraliteit heeft men ons al zo lang opgedrongen.

Waarom spreken we bijvoorbeeld van “krokusvakantie” en “herfstvakantie” en niet van “carnavalsvakantie” en “allerheiligenvakantie”? En dan weer wél “paasvakantie” en “kerstvakantie” en niet “winter-” en “lentevakantie”.

Levensbeschouwelijke neutraliteit bestààt niet! En dus mag dat niet het flauwe excuus zijn om onze xenofobie goed te praten. En evenmin om een eenvoudige uniformregeling op een “hoger intellectueel niveau” te brengen.

Het hoofddoekendebat gaat over iets veel diepers: zijn wij in onze westerse cultuur bereid elementen uit niet-westerse culturen te aanvaarden, of hebben we opeens nood aan een profilering als “westers”, die evengoed een illusie is? De basis van onze filosofie, van onze wiskunde, van de geneeskunde, van de cosmetica, van de muziek, van zoveel meer, komt immers uit niet-westerse culturen, maar uit Griekenland, Arabië, Azië, …
(Over Griekenland zullen sommigen misschien in discussie willen gaan… maar de oude Griekse cultuur was overduidelijk vreemd aan de Germanen en Kelten. Dàt was de cultuur van deze streken… een hoogstaande cultuur, waar we uiteindelijk niet veel van hebben overgehouden.)

Dit is wellicht een druppel op een hete plaat die dus even spreekwoordelijk op een sisser zal eindigen. Misschien moet iemand gewoon het lef hebben om te zeggen dat we hoofddoeken gewoon niet passend vinden in onze cultuur, niet omdat we de oosterse cultuur in het algemeen of de arabische (moslim?) cultuur in het bijzonder verachten, maar omdat ze eenvoudigweg niet de onze is. Dat het niet om een religieuze kwestie gaat, want de doorsnee Vlaming is helemaal niet geprofileerd als gelovige whatsoever. Getuige daarvan het feit dat de doorsnee-Vlaming amper weet wat er gevierd wordt op 2 februari, op 15 augustus, of nog véél erger: op Pasen! Getuige daarvan het feit dat mensen met volkomen en oprecht onbegrip reageren wanneer een parochiepriester weigert een huwelijk in te zegenen op Goede Vrijdag. (Wat hij trouwens niet màg van de kerkelijke regelgeving: het is formeel verboden.) Dat is the point niet.

The point is dat we ons niet lekker voelen bij dingen die onuitgenodigd anders zijn dan wij gewend zijn. Mensen houden alleen maar van exotische dingen als ze zich gecontroleerd en op verzoek aandienen. We voelen ons in onze illusoire culturele integriteit bedreigd wanneer er zichtbaar in het straatbeeld (of aan een loket) invloed van andere culturen zich aan onze aandacht opdringen. En misschien is dat niet eens zo ongezond. Maar het is wel taboe om dat aan te geven, laat staan dat toe te geven.
Er zou eerder aandacht moeten gegeven worden aan een voldoende kennis van de landstalen (ja, meervoud!) bij mensen die als ambtenaar willen werken. Op zijn minst de taal van de plaats (in Antwerpen dus Nederlands en in Luik Frans), maar ook van de andere landsdelen (op zijn minst Frans en liefst nog Duits), eventueel aangevuld met het Engels dat toch in Europa geldt als de internationale standaardtaal. (of je dat nu leuk vindt of niet) Hoeveel Vlamingen kennen hun eigen taal niet onvoldoende om op een geschikte en neutrale (hehe) manier iemand aan een loket te woord te staan? Of mogen we ook op gebied van dialecten en verbasteringen geen “neutraliteit” vragen? Vaak spreken mensen van buitenlandse afkomst (ok, niet de eerste, maar wel tweede en volgende generaties) het Nederlands minstens zo goed als iemand met generaties-lange roots in ons landje.

Ach. Met dit commentaar zal ik geen oplossingen aanreiken… ‘k gooi een paar stenen in het water en stel een paar pertinente vragen. Kalm blijven lijkt me alvast de boodschap.

Reacties zijn natuurlijk welkom, maar scheldproza wordt geweerd. Want dit is mijn plekje op het Net. Als je wil schelden, doe dat dan op je eigen weblog en plaats er hier een link naartoe. Die wordt niet verwijderd. Erewoord.

Advertenties

2 Responses to “Hebben ze gelijk?”


  1. 1 Katrien Van Kriekinge woensdag 29 augustus 2007 om 11:01

    Wel beste Vincent, ik vind het geweldig dat je dit hier neerschrijft.
    Ik heb het al heel lang moeilijk met de ‘verdringing’ van de religie naar de private sfeer terwijl vandaag religie in de publieke sfeer zich terug opdringt, denk maar aan het moslimfundamentalisme. Zelfs Montesquieu zegt dat religie en al haar symbolen thuis horen op het publieke forum want anders dreigen we de gematigdheid van onze samenleving te verliezen. En dat is net hetgene waar ik vandaag voor vrees.
    Bedankt Vincent voor deze verhelderende visie 🙂

    Katrien

  2. 2 machteld vrijdag 17 april 2009 om 23:14

    Vincent,
    Ik volg je in je analyse van het hoofddoekverhaal. Nochtans vind ik dat je één punt over het hoofd ziet: de vrouw die verplicht wordt om dit te dragen omdat zij de man niet in verlijding mag brengen.
    En dan rijst het spook van de onderdrukking van de vrouw voor mij op.
    En als dat de grondslag is van het opleggen van een kledingkode zij het hoofddoek of zelfs bourka dan kan ik daar alleen maar droevig om zijn.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




Bezoekers:

  • 111,192 pageviews

Archief

Follow De blog van Vincent on WordPress.com

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Doe mee met 2.191 andere volgers


%d bloggers liken dit: