ex-Communicatie


De lange brief waarmee paus Benedictus de voorbije week zijn broeders in het bisschopsambt zijn visie en uitleg geeft voor de storm die door onze kerkgemeenschap verwoestend woedde door de affaire-Williamson, schijnt nieuw en uniek te zijn als pauselijk geschrift. Commentatoren benadrukken dat nog nooit een paus in een schrijven aan alle bisschoppen zijn beleid verduidelijkt of zijn spijt uitdrukt over de gevolgen die zijn beslissing, of beter de interpretatie ervan, hebben teweeg gebracht. Zo hyperconservatief blijkt Benedictus als paus dus niet te zijn. De teneur en de woordenschat van de brief zijn (om het met een populaire hedendaagse politieke uitdrukking te zeggen) “du jamais vu”.

Eén ding staat als een paal boven water, meer dan ooit: er is dringend nood aan een verbeterde communicatie tussen Rome en de rest van de wereld. Zoals vaak zijn er dramatische wendingen nodig om iets te doen aan een probleem dat al jaren gekend is, dat vaak geminimaliseerd of zelfs gewoon genegeerd werd. De gewone gelovige verneemt zijn “kerkelijk nieuws” immers niet via de officiële kanalen, maar via de plaatselijke televisie of krant. Veel tijd of ruimte voor nuancering en duiding hebben die niet, zeker niet als positieve of rustige aandacht voor de katholieke geloofsgemeenschap haaks staat op de, al dan niet verborgen, politieke agenda van de betreffende redacteur. In plaats van daar door zorgvuldig en bedachtzaam communiceren op in te spelen, heeft de Kerk zich tot nu toe beperkt tot een meewarig gevoel van misbegrepenheid of een verongelijkt “maar dat bedoelden we helemaal niet zo”.

Eerst en vooral: journalisten moeten beter hun huiswerk leren maken als het over religieus nieuws gaat. Een hilarisch, maar tegelijk frustrerend voorbeeld was een bericht over een bijeenkomst van gelovigen rond ecologie, waar de paus voorging in de eucharistie op een zondag door het jaar. De journalist beweerde in zijn commentaar dat de paus voor de gelegenheid van het thema in groene gewaden voorging. Een eenvoudige zoekopdracht op het Internet leert dat de kleur van de liturgische gewaden op zondagen in de tijd door het jaar altijd groen is. Een mooie coïncidentie, dat wel. Maar helemaal geen bedoelde. En zo kan het lijstje erg lang gemaakt worden. Veel mensen weten vandaag beter te vertellen welke regels er bij de Ramadan van toepassing zijn dan waar het in de christelijke vasten om gaat.

De paus benadrukte in zijn brief dat de prioriteit van zijn beleid de verkondiging van God is: “In onze tijd, waarin het geloof in grote delen van de wereld dreigt uit te doven als een vlam die geen voeding meer krijgt, is het de allereerste prioriteit God aanwezig te stellen in deze wereld en voor de mensen de weg naar God te openen.”
Misschien zou het goed zijn dat ook in de communicatie van de Kerk in de eerste plaats weer aandacht wordt besteed aan geloofsinhoud en -beleving. Zoals Chauvet het uittekende, en ik het graag aan mensen uitleg: christelijk geloof kan maar bestaan als de theologische (denken), morele/ethische (doen) en liturgische/biddende (danken) aspecten van dit geloof een plaats krijgen in een leven dat zich geworteld weet in de Kerk, onze geloofsgemeenschap. Wat dat morele betreft, zie ik op dit moment weinig problemen: als je aan jonge mensen (klasbezinningen, verloofden, ouders van doopkandidaten, vormelingen, …) vraagt waar het over gaat in het christendom, dan krijg je steevast morele antwoorden: goed doen voor elkaar, elkaar liefhebben, respect hebben voor elkaar, de kleine en zwakke beschermen, niet stelen of bedriegen, eerlijk zijn.
Maar is dat de kern van het christendom? Neen. Het is er het gevolg van. Dit is de kern: Gods liefde, die zich in Jezus Christus aan de mensen heeft getoond en die in de heilige Geest in ons is uitgestort.
Wie door die overvloedige liefde geraakt is, zal vanuit die inspiratie ook een moreel hoogstaand leven willen leiden. Met vallen en opstaan, zoals mensen nu eenmaal mensen zijn.

Misschien moet de Kerk maar eens een periode “radiostilte” inlassen over de morele thema’s (vooral dan die rond seksuele moraal) en weer focussen op de kern. Trouwens, dat was wat Benedictus XVI in de eerste jaren van zijn pontificaat ook zeer sterk en goed deed. Zijn encyclieken zijn pareltjes van christelijke spiritualiteit, net zoals zijn angelus-toespraken.

Heeft de paus dan niet het recht en de plicht ook over seksuele moraal zijn schapen te onderrichten en bij te sturen? Toch wel, want ook seksualiteit is een aspect van het leven dat door het geloof doordesemd kan en moet worden, wil men niet in een gespleten situatie terechtkomen. Christelijk geloof is immers niet bedoeld als een facet van het leven, maar als een rode draad, als zout in de soep. Maar als elke uitspraak rond seksualiteit zo wordt opgeblazen door de media en telkens een storm van protest uitlokt, is halsstarrig daarover blijven (s)preken geen dienst meer aan het evangelie.

Benedictus XVI is en blijft voor mij een bijzonder intelligent en spiritueel kerkvorst, zij het dan met af en toe nostalgische trekjes. (’t Schijnt dat dit wat bij zijn geboortestreek hoort.) Een sympathieke man, die zich bewust is van zijn sterke en zwakke kanten. Een moedig man ook, die bereid is zijn ivoren-toren-positie voor een stuk prijs te geven om aan zijn kudde uit te leggen wat hij “in Gods naam” bedoelde wanneer hij besluiten nam. Hij is misschien wel de paus die, meer nog dan zijn voorgangers, een bijzonder groot respect heeft voor de rol van de bisschop van Rome in de Kerk… en die “toevallig” ook zelf moet vervullen. Dat maakt hem tot een vaak nederige en voorzichtige paus.
Maar de lessen die hij trok uit de affaire Williamson, verdienen ook op de andere kerk-communicatieve domeinen een herexamen. Want in het aidsdebat heeft hij zich toch weer tot lapidaire uitspraken laten verleiden. Zoals een commentator zich in De Standaard afvroeg: Heeft iemand onder de critici wel de moeite genomen na te gaan wat paus Ratzinger echt bedoelde?

Misschien dat hij dat dan ook ietsje nauwkeurig had moeten zeggen…

Advertenties

1 Response to “ex-Communicatie”


  1. 1 Katrien zondag 22 maart 2009 om 23:57

    Hoi Vincent!
    Dit is een geweldig bericht! Bedankt!!! Elke keer komen mensen naar mij toe om te vragen wat er nu werkelijk aan de hand is omdat ze er niets meer van snappen. Persoonlijk moet ik toegeven dat ik ook naar Sydney vertrokken ben met het beeld van een conservatieve Ratzinger, maar ik moet er bij zeggen dat ik als een ware fan ben terug gekeerd! Wat hij daar vertelde aan de jongerenkerk, dat is waar het echt om draait.
    Ook met de ‘nieuwe’ uitspraken van de paus worden opnieuw een loopje genomen omdat het de media goed uitkomt om het in zo’n daglicht te zetten… Arm Vlaanderen.
    Groetjes!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




Bezoekers:

  • 112,224 pageviews

Archief

Follow De blog van Vincent on WordPress.com

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Doe mee met 2.215 andere volgers


%d bloggers liken dit: